Czterdzieści lat temu, w 1985 roku, w Zabrzu dokonano pierwszego w Polsce udanego przeszczepu serca. Operacja pod kierunkiem prof. Zbigniewa Religi przeszła do historii światowej medycyny i na zawsze zmieniła oblicze polskiej transplantologii. W 2025 roku Zabrze uroczyście świętuje jubileusz tego przełomowego wydarzenia – poprzez cykl spotkań, debat i uroczystości poświęconych dziedzictwu wybitnego lekarza i jego zespołu.
40 lat od wydarzenia, które zmieniło historię medycyny
W listopadzie 1985 roku w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu dokonano przełomu, o którym mówiła cała Polska i świat. Zespół kierowany przez prof. Zbigniewa Religę przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w naszym kraju, zapisując tym samym Zabrze w historii światowej kardiochirurgii.
Ten dzień – 5 listopada 1985 roku – stał się symbolem odwagi, naukowego postępu i wiary w ludzkie możliwości. Przełomowa operacja nie tylko uratowała życie pacjentowi, ale otworzyła zupełnie nowy rozdział w dziejach polskiej medycyny.
Dziś, cztery dekady później, Zabrze świętuje tę rocznicę, oddając hołd wszystkim, którzy przyczynili się do rozwoju transplantologii – od lekarzy, pielęgniarek i naukowców po pilotów biorących udział w legendarnej „Akcji Serce”.
Cykl wydarzeń rocznicowych w Zabrzu
Z okazji jubileuszu przygotowano szereg wydarzeń edukacyjnych i upamiętniających, które odbędą się w dniach 3 i 5 listopada 2025 roku.
🎓 3 listopada – Dom Muzyki i Tańca w Zabrzu
Tego dnia głównym adresatem wydarzeń będzie młodzież. Organizatorzy postawili na edukację i refleksję nad ideą dawstwa organów – wartości, o którą prof. Religa walczył przez całe życie.
W programie:
-
10:00 – interaktywna lekcja poświęcona postaci prof. Zbigniewa Religi i historii polskiej transplantologii;
-
10:00 – debata oksfordzka pod hasłem „Każdy powinien być potencjalnym dawcą narządów po śmierci?”, w której udział wezmą uczniowie zabrzańskich szkół;
-
12:15 – projekcja filmu „Bogowie”, przedstawiającego dramatyczne kulisy pierwszego przeszczepu serca i portret charyzmatycznego chirurga.
Celem tych wydarzeń jest nie tylko przypomnienie roli prof. Religi, ale też zachęcenie młodych ludzi do rozmowy o etyce, empatii i odwadze w służbie drugiemu człowiekowi.
🏛️ 5 listopada – Urząd Miejski i Skwer Dawców Drugiego Życia
Drugi dzień obchodów będzie miał charakter uroczysty i symboliczny.
-
10:00–11:30 – debata „Dziedzictwo prof. Religi” w sali sesyjnej Urzędu Miejskiego w Zabrzu (ul. prof. Religi 1). W dyskusji wezmą udział lekarze, naukowcy i piloci uczestniczący w historycznej „Akcji Serce”, którzy podzielą się wspomnieniami i refleksjami nad rozwojem transplantologii w Polsce.
-
12:00 – uroczyste otwarcie Skweru Dawców Drugiego Życia przy ul. Piastowskiej – nowego miejsca pamięci poświęconego wszystkim dawcom organów, którzy dali innym szansę na drugie życie.
Nowy skwer ma być nie tylko symbolem wdzięczności wobec dawców i ich rodzin, ale także przestrzenią refleksji i edukacji o idei przeszczepów.
Dziedzictwo prof. Zbigniewa Religi
Profesor Zbigniew Religa był postacią wybitną i bezkompromisową. Uczony, wizjoner, nauczyciel i lekarz, który potrafił łączyć naukę z humanizmem. To dzięki jego determinacji i pracy powstało w Zabrzu miejsce, które do dziś pozostaje symbolem nadziei i medycznego postępu – Śląskie Centrum Chorób Serca.
To właśnie tutaj Religa wraz ze swoim zespołem przeprowadził szereg pionierskich zabiegów, w tym przeszczepy serca, płuc oraz nowatorskie operacje kardiochirurgiczne. Jego działalność sprawiła, że Zabrze stało się stolicą polskiej transplantologii.
Dziś, czterdzieści lat po tym przełomie, uczniowie i współpracownicy profesora kontynuują jego misję – nie tylko rozwijając medycynę, ale też promując ideę dawstwa organów i szacunku do życia.
„Akcja Serce” – odwaga i poświęcenie w służbie życia
Nie sposób wspominać prof. Religi bez przywołania „Akcji Serce” – programu, w ramach którego polscy lekarze i piloci wojskowi transportowali organy do przeszczepów na terenie całego kraju.
Loty odbywały się w trudnych warunkach, często w nocy i przy złej pogodzie. To dzięki ich odwadze i poświęceniu setki pacjentów otrzymały szansę na życie.
Podczas tegorocznych obchodów w Zabrzu obecni będą także uczestnicy tych historycznych misji – piloci, lekarze i koordynatorzy akcji, którzy wspólnie przypomną, jak wyglądały początki transplantologii w Polsce.
Zabrze – miasto, które bije sercem polskiej medycyny
Dzięki takim postaciom jak prof. Religa, prof. Marian Zembala czy prof. Andrzej Bochenek, Zabrze od dekad jest jednym z najważniejszych ośrodków kardiochirurgicznych w Europie.
Śląskie Centrum Chorób Serca nie tylko kontynuuje tradycję pionierskich operacji, ale także prowadzi innowacyjne badania nad nowymi technologiami leczenia serca i płuc. To właśnie tutaj każdego roku wykonuje się dziesiątki przeszczepów i ratuje życie pacjentów z całego kraju.
Obchody 40-lecia pierwszego przeszczepu serca to więc nie tylko wspomnienie sukcesu z przeszłości, ale też święto współczesnej medycyny i ludzi, którzy codziennie kontynuują dzieło Religi.
📅 Najważniejsze wydarzenia rocznicowe:
3 listopada 2025 r. – Dom Muzyki i Tańca w Zabrzu
5 listopada 2025 r. – Urząd Miejski w Zabrzu i Skwer Dawców Drugiego Życia
🩺 Organizatorzy: Miasto Zabrze, Śląskie Centrum Chorób Serca, instytucje edukacyjne i medyczne
Zabrze – tu serce medycyny bije już od 40 lat.
źródło: UM Zabrze
Dodane przez Mikołaj Czarnecki
Doświadczony dziennikarz portalu Nowiny Zabrzańskie. Specjalizuje się w tematyce lokalnej Zabrza i regionu Górnego Śląska. Pasjonat spraw społecznych, kulturalnych i historycznych miasta.
