Artyści, twórcy oraz osoby mające pomysł na działalność kulturalną mogą ubiegać się o miejskie lokale użytkowe na preferencyjnych zasadach. W Zabrzu trwa II edycja programu „Lokal na kulturę”. Do dyspozycji uczestników przygotowano siedem lokali o powierzchni od niespełna 39 do ponad 134 m². Przez pierwsze trzy lata najmu stawka czynszu wynosi zaledwie 5 zł netto za metr kwadratowy miesięcznie. Zgłoszenia można składać do 31 października 2026 roku.
„Lokal na kulturę” ma wspierać rozwój przedsiębiorczości w Zabrzu, a jednocześnie pomagać osobom i podmiotom prowadzącym działalność kulturalną, artystyczną lub twórczą. Druga edycja programu została ogłoszona zarządzeniem Prezydenta Miasta Zabrze z 22 czerwca 2026 roku. Laureaci mogą otrzymać możliwość wynajęcia wybranego miejskiego lokalu na okres do trzech lat na korzystnych warunkach.
„Lokal na kulturę” w Zabrzu. Kto może się zgłosić?
Program nie jest przeznaczony wyłącznie dla osób, które już prowadzą firmę. Regulamin przewiduje możliwość udziału zarówno osób fizycznych planujących rozpoczęcie działalności gospodarczej, jak i przedsiębiorców już prowadzących działalność.
Podstawowym założeniem jest jednak wykorzystanie miejskiego lokalu do prowadzenia działalności odpowiadającej celom programu – kulturalnej, artystycznej lub twórczej. Lokale mają stanowić wsparcie przede wszystkim w pierwszych latach rozwijania takiej działalności w Zabrzu.
Siedem lokali do wyboru. Gdzie się znajdują?
W II edycji programu przygotowano siedem pustostanów użytkowych znajdujących się w różnych częściach Zabrza. Różnią się nie tylko lokalizacją, ale również powierzchnią i kondygnacją.
Do dyspozycji uczestników programu przeznaczono:
- ul. 3 Maja 27 – 68,08 m², parter,
- ul. Wolności 266 of – 130,37 m², parter,
- ul. Wolności 291 – 42,12 m², I piętro,
- ul. Wolności 311 – 38,74 m², IV piętro,
- ul. Wolności 293 – 134,58 m², III piętro,
- ul. Lutra 6 – 39,85 m², parter,
- ul. Pawliczka 5 – 52 m², parter.
Wszystkie wymienione w załączniku lokale mają wskazaną stawkę 5 zł netto za m² powierzchni użytkowej.
Czynsz 5 zł za metr kwadratowy przez pierwsze trzy lata
Preferencyjna wysokość czynszu jest jednym z najważniejszych elementów programu. Zgodnie z regulaminem przez pierwsze trzy lata umowy najmu obowiązuje stawka 5 zł/m² netto. Jeśli następnie zostanie zawarta umowa na kolejny trzyletni okres, stawka wynosi 7,50 zł/m² netto.
Do czynszu należy doliczyć VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami. Najemca ponosi również koszty mediów, odbioru i zagospodarowania odpadów, podatku od nieruchomości oraz innych opłat związanych z korzystaniem z lokalu.
Co istotne, w określonych przypadkach możliwe jest jeszcze większe czasowe obniżenie czynszu. Jeżeli rozpoczęcie działalności wymaga uzyskania odpowiednich pozwoleń i zgód albo przeprowadzenia prac remontowych, uczestnik może złożyć umotywowany wniosek o obniżenie stawki o 50 proc., czyli do 2,50 zł/m². Takie rozwiązanie może obowiązywać maksymalnie przez sześć miesięcy od podpisania umowy.
Remont lokalu pozostaje po stronie najemcy
Preferencyjny czynsz nie oznacza, że miasto pokryje koszty przystosowania pomieszczeń do konkretnej działalności. Wybrany uczestnik może wykonywać remonty i modernizacje we własnym zakresie i na własny koszt, po uzyskaniu wymaganych zgód.
Jeżeli planowane prace wymagają dodatkowych pozwoleń, uzgodnień, projektu technicznego czy opinii odpowiednich specjalistów, obowiązek ich uzyskania oraz związane z tym wydatki również spoczywają na najemcy.
Przed zawarciem umowy konieczne jest ponadto wniesienie kaucji odpowiadającej jednomiesięcznemu czynszowi brutto.
Najpierw trzeba obejrzeć wybrany lokal
Osoby zainteresowane programem powinny zwrócić uwagę na ważny warunek formalny. Przed przystąpieniem do programu uczestnik musi odbyć oględziny wybranego lokalu, zapoznać się z jego stanem technicznym i zaakceptować wymagany zakres remontu. Dopiero spełnienie tego warunku oraz terminowe przekazanie dokumentów pozwala skutecznie ubiegać się o lokal.
W formularzu można wskazać lokale w preferowanej kolejności. Sam dokument wymaga również szczegółowego przedstawienia pomysłu na działalność.
Nie wystarczy wpisać adresu. Trzeba przedstawić konkretny pomysł
Formularz zgłoszeniowy pokazuje, że w II edycji „Lokalu na kulturę” liczy się nie tylko sam zamiar wynajęcia przestrzeni.
Kandydat powinien opisać proponowany zakres działalności kulturalnej, artystycznej lub twórczej. Dokument przewiduje także miejsce na przedstawienie ewentualnej działalności prowadzonej w ograniczonym zakresie, z której środki finansowe będą przeznaczane na wspomaganie podstawowej działalności kulturalnej, artystycznej lub twórczej.
Wnioskodawca przedstawia również formy aktywizowania społeczności lokalnej wraz z częstotliwością ich organizowania, kwalifikacje zawodowe i dorobek artystyczny lub twórczy oraz wstępny plan zagospodarowania lokalu wraz z zakresem remontu i przewidywanym czasem wykonania prac.
Regulamin przewiduje ponadto ocenę planowanych godzin funkcjonowania lokalu, przy czym preferowane mają być również godziny popołudniowe.
Jury przyzna punkty. Co będzie oceniane?
O tym, kto otrzyma możliwość wynajęcia lokalu, decyduje Jury. Kandydaci są oceniani według określonej karty merytorycznej.
Można otrzymać od 0 do 5 punktów za doświadczenie zawodowe, od 0 do 5 punktów za opis planowanej działalności oraz kolejne maksymalnie 5 punktów za plan przystosowania lokalu.
Osobną kategorią jest ogólna ocena zgłoszenia, obejmująca szczegółowość, spójność, innowacyjność i realność przedstawionych założeń oraz godziny otwarcia. Tutaj również przewidziano maksymalnie 5 punktów. Dodatkowe 3 punkty mogą zostać przyznane za najlepszy pomysł na działalność w konkretnej lokalizacji.
Jeżeli kilka osób będzie zainteresowanych tym samym lokalem, otrzyma go uczestnik, który zdobędzie większą liczbę punktów. W przypadku rezygnacji zwycięzcy lokal może zostać przydzielony kolejnej najwyżej ocenionej osobie. Decyzje Jury są ostateczne i zgodnie z regulaminem nie podlegają zaskarżeniu.
Jak złożyć zgłoszenie do programu „Lokal na kulturę”?
Formularz wraz z wymaganymi oświadczeniami powinien zostać wypełniony na komputerze lub pismem maszynowym w języku polskim. Dokument trzeba następnie podpisać odręcznie.
Skan kompletu dokumentów można przesłać na adres sekretariat_zcrp@um.zabrze.pl. Zgłoszenie można również dostarczyć bezpośrednio do Zabrzańskiego Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości przy ul. Wolności 286 w godzinach jego pracy.
Przedsiębiorcy składają także oświadczenia dotyczące braku zaległości podatkowych i składkowych. Wymagane jest ponadto oświadczenie o braku zaległości publicznoprawnych oraz cywilnoprawnych wobec Miasta Zabrze.
W przypadku braków formalnych uczestnik może zostać wezwany do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie.
Zgłoszenia do 31 października 2026 roku
Osoby, które mają pomysł na pracownię, miejsce spotkań, działalność artystyczną, twórczą lub inną inicjatywę mieszczącą się w założeniach programu, mają jeszcze czas na przygotowanie swojej koncepcji. Termin składania formularzy zgłoszeniowych upływa 31 października 2026 roku.
„Lokal na kulturę” daje możliwość zdobycia przestrzeni na preferencyjnych warunkach, ale jednocześnie wymaga przygotowania konkretnego i możliwego do zrealizowania planu. Znaczenie będą miały doświadczenie, jakość pomysłu, sposób wykorzystania wybranego miejsca, plan jego adaptacji oraz propozycje działań skierowanych do lokalnej społeczności.
Laureat podpisuje umowę najmu na okres trzech lat i zobowiązuje się do prowadzenia działalności zgodnej z przedstawionym zgłoszeniem. W czasie obowiązywania umowy najemca ma również raz w roku przedstawiać organizatorowi raport dotyczący działalności prowadzonej w lokalu oraz organizowanych tam wydarzeń.
Dla zabrzańskich twórców i przedsiębiorców oznacza to szansę na zdobycie własnej przestrzeni bez konieczności ponoszenia od początku pełnych rynkowych kosztów najmu. Dla miasta program ma natomiast stanowić narzędzie wspierania lokalnej kultury, twórczości i przedsiębiorczości, a jednocześnie umożliwiać ponowne zagospodarowanie miejskich lokali użytkowych.
Zgłoszenia do II edycji programu „Lokal na kulturę” można składać do 31 października 2026 roku.
źródło: UM Zabrze
