Od 1 września 2025 roku w zabrzańskiej dzielnicy Helenka wprowadzone zostaną tymczasowe zmiany w organizacji ruchu drogowego i zagospodarowaniu przestrzeni publicznej. Inicjatywa potrwa dwa miesiące i realizowana jest w ramach programu „Dobra Dzielnica” – elementu Metropolitalnej Szkoły Prototypowania finansowanego przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię. Celem testu jest poprawa bezpieczeństwa, komfortu życia oraz zwiększenie udziału mieszkańców w planowaniu zmian w najbliższym otoczeniu.
Nowe podejście do planowania przestrzeni w Helence
Dzielnica jako żywy organizm – testy zamiast deklaracji
Dzielnica Helenka staje się polem doświadczalnym dla nowoczesnego podejścia do kształtowania przestrzeni miejskiej. Zamiast wprowadzać trwałe zmiany „na papierze”, władze miasta i organizatorzy projektu postawili na tymczasowe prototypowanie – czyli realne przetestowanie proponowanych rozwiązań w warunkach codziennego życia mieszkańców.
Test potrwa od 1 września do końca października 2025 roku, a jego głównym celem jest zbadanie, jak zaproponowane zmiany wpływają na funkcjonowanie dzielnicy, zachowania kierowców i pieszych oraz poczucie komfortu lokalnej społeczności.
Zmiany w organizacji ruchu drogowego
Porządek, bezpieczeństwo i więcej przestrzeni dla pieszych
Jedną z kluczowych zmian będzie uporządkowanie parkowania. Obecnie wiele samochodów parkuje w miejscach, które zagrażają bezpieczeństwu pieszych – zwłaszcza w okolicach przejść, skrzyżowań czy wąskich chodników. Od 1 września zostaną wprowadzone nowe oznaczenia, ograniczenia oraz wyznaczone strefy, w których możliwe będzie legalne i bezpieczne parkowanie.
Organizatorzy nie kryją, że celem jest eliminacja tzw. dzikiego parkowania oraz odzyskanie przestrzeni publicznej dla pieszych, rowerzystów i mieszkańców. Wprowadzona reorganizacja ma również poprawić widoczność na skrzyżowaniach, ograniczyć ryzyko kolizji oraz zachęcić kierowców do bardziej odpowiedzialnego korzystania z pojazdów.
Nowe elementy małej architektury
Helenka stawia na wypoczynek i integrację
Zmiany w ruchu drogowym to tylko część szerszego planu. W ramach projektu „Dobra Dzielnica” Helenka zyska nowe elementy małej architektury, które mają służyć odpoczynkowi i integracji mieszkańców. W przestrzeni dzielnicy pojawią się:
-
ławki w wybranych lokalizacjach, zachęcające do spędzania czasu na świeżym powietrzu,
-
stoły piknikowe w punktach rekreacyjnych,
-
inne meble miejskie, które uczynią przestrzeń bardziej przyjazną i funkcjonalną.
Projekt zakłada, że dostępność takich miejsc będzie sprzyjać tworzeniu lokalnych więzi społecznych, poprawie jakości życia oraz ożywieniu dzielnicowej przestrzeni – szczególnie w rejonach dotąd pozbawionych tego typu infrastruktury.
Mieszkańcy w centrum procesu – liczy się opinia społeczności
Prototypowanie jako narzędzie współdecydowania
Zgodnie z założeniami Metropolitalnej Szkoły Prototypowania, każda zmiana będzie podlegać ewaluacji, a kluczową rolę odegrają opinie mieszkańców. W trakcie trwania testu, a także po jego zakończeniu, przewidziane są:
-
spotkania konsultacyjne i ankiety, w których mieszkańcy będą mogli wyrazić swoją opinię na temat wprowadzonych rozwiązań,
-
obserwacje zachowań w przestrzeni publicznej, prowadzone przez ekspertów i urzędników,
-
analiza skuteczności rozwiązań, z naciskiem na bezpieczeństwo, wygodę i funkcjonalność.
Na podstawie zebranych informacji powstanie raport końcowy, który posłuży do wypracowania decyzji o ewentualnym utrwaleniu lub modyfikacji zmian.
Program „Dobra Dzielnica” – nowoczesna metropolia w działaniu
Innowacyjne planowanie miejskie z myślą o mieszkańcach
Projekt testowy w Helence jest częścią większej inicjatywy realizowanej przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię w ramach programu Metropolitalna Szkoła Prototypowania „Dobra Dzielnica”. Celem tego programu jest:
-
eksperymentowanie z rozwiązaniami urbanistycznymi w skali mikro,
-
uczenie się na bazie realnych doświadczeń, a nie jedynie koncepcji projektowych,
-
włączanie mieszkańców do aktywnego współtworzenia przestrzeni miejskiej.
Zabrze – jako jedno z aktywnych miast metropolii – z sukcesem korzysta z możliwości, jakie daje udział w tej inicjatywie. Dzielnica Helenka może stać się wzorem dla innych osiedli i miast, które poszukują nowych metod tworzenia lepszych miejsc do życia.
Dwa miesiące testów – i co dalej?
Efekty projektu mogą zmienić dzielnicę na stałe
Okres testowy potrwa do końca października 2025 roku. Po tym czasie przygotowane zostaną wnioski i rekomendacje, które posłużą do podjęcia decyzji o ewentualnym utrzymaniu zmian na stałe, ich rozszerzeniu lub korekcie. To mieszkańcy – poprzez swoje zaangażowanie i opinie – będą współdecydować o przyszłości dzielnicy.
Władze miasta podkreślają, że elastyczne i partycypacyjne planowanie przestrzeni publicznej to przyszłość nowoczesnych miast, a Helenka ma szansę być jednym z pierwszych przykładów takiego podejścia w regionie.
Podsumowanie: Bezpieczniej, wygodniej, bardziej zielono?
Tymczasowe zmiany w Helence to ważny krok w stronę nowoczesnego, odpowiedzialnego i społecznie zaangażowanego zarządzania miastem. Jeśli projekt zakończy się sukcesem, może on otworzyć drzwi do dalszych inwestycji i innowacji – nie tylko w tej dzielnicy, ale również w innych częściach Zabrza.
Mieszkańcy Helenki – to wasz czas. Obserwujcie, komentujcie, angażujcie się. Przyszłość waszej dzielnicy zależy również od waszego głosu.
źródło: UM Zabrze
Dodane przez Mikołaj Czarnecki
Doświadczony dziennikarz portalu Nowiny Zabrzańskie. Specjalizuje się w tematyce lokalnej Zabrza i regionu Górnego Śląska. Pasjonat spraw społecznych, kulturalnych i historycznych miasta.
