Rozwód często zaczyna się dużo wcześniej niż w momencie złożenia pozwu. Najpierw pojawiają się rozmowy, decyzje dotyczące dzieci, mieszkania, finansów i wspólnego majątku. Właśnie na tym etapie łatwo popełnić błędy, które później utrudniają postępowanie. Dlatego przed rozpoczęciem sprawy warto wiedzieć, czego dokładnie można się spodziewać i które kwestie trzeba uporządkować jeszcze przed wizytą w sądzie.
Kiedy sąd może orzec rozwód?
Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym rozwód może zostać orzeczony wtedy, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. W praktyce oznacza to ustanie więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej. Każdą sprawę sąd ocenia jednak indywidualnie, dlatego sam konflikt lub dłuższa separacja faktyczna nie przesądzają jeszcze o rozwodzie.
Sąd bada również, czy nie istnieją przeszkody do rozwiązania małżeństwa. Znaczenie może mieć przede wszystkim dobro wspólnych małoletnich dzieci. Rozwód nie zostanie też orzeczony, jeżeli w konkretnych okolicznościach byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Jedną z najważniejszych decyzji jest wybór między rozwodem z orzekaniem o winie a rozwodem bez orzekania o winie. Jeżeli oboje małżonkowie zgodnie tego chcą, sąd może odstąpić od ustalania winy. Zwykle ogranicza to zakres postępowania dowodowego i może uprościć sprawę. Nie zawsze jest jednak najlepszym rozwiązaniem. Orzeczenie o winie może mieć znaczenie między innymi przy późniejszych roszczeniach alimentacyjnych między byłymi małżonkami.
Dzieci, alimenty i codzienna opieka
Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym musi uregulować ich sytuację. Rozstrzyga przede wszystkim o władzy rodzicielskiej, kontaktach oraz kosztach utrzymania dziecka. Rodzice mogą wcześniej ustalić własne zasady opieki, ale sąd zawsze ocenia je przez pryzmat dobra dziecka.
Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem sprawy warto ustalić kwestie praktyczne. Kto będzie odbierał dziecko ze szkoły, jak będą wyglądały weekendy, wakacje i święta, kto ponosi koszty zajęć dodatkowych i leczenia. Im więcej da się uzgodnić wcześniej, tym mniej kwestii pozostanie do rozstrzygnięcia przez sąd.
Przy alimentach najważniejsze są konkrety. Zamiast ogólnych szacunków warto przygotować zestawienie rzeczywistych kosztów utrzymania dziecka. Mogą to być wydatki na żywność, szkołę, przedszkole, leczenie, ubrania, zajęcia dodatkowe czy część kosztów mieszkaniowych. Sąd bierze pod uwagę zarówno usprawiedliwione potrzeby dziecka, jak i możliwości zarobkowe oraz majątkowe rodziców.
Trzeba przy tym pamiętać, że możliwości zarobkowe nie zawsze są równoznaczne z aktualnym wynagrodzeniem. Sąd może brać pod uwagę również to, ile dana osoba mogłaby realnie zarabiać przy swoim wykształceniu, doświadczeniu i sytuacji zawodowej.
Dokumenty i dowody mogą mieć duże znaczenie
Przed złożeniem pozwu warto uporządkować dokumenty dotyczące małżeństwa, dzieci, dochodów i wydatków. Jeżeli pojawia się spór o alimenty, dobrze zebrać rachunki, potwierdzenia przelewów oraz inne dokumenty pokazujące rzeczywiste koszty życia.
Przy rozwodzie z orzekaniem o winie trzeba również zastanowić się nad materiałem dowodowym. W zależności od sprawy mogą to być wiadomości, e-maile, zdjęcia, dokumenty lub zeznania świadków. Nie chodzi jednak o gromadzenie wszystkiego, co może postawić drugiego małżonka w złym świetle. Znaczenie mają przede wszystkim dowody związane z przyczynami rozpadu małżeństwa.
Warto też uważać na własne zachowanie. Wiadomości wysyłane pod wpływem emocji, komentarze w mediach społecznościowych czy publiczne oskarżenia mogą później zostać wykorzystane w postępowaniu. Dobrą zasadą jest więc unikanie treści, których nie chcielibyśmy później zobaczyć w aktach sprawy.
Co z mieszkaniem, kredytem i wspólnym majątkiem?
Rozwód nie oznacza automatycznego podziału majątku. Sąd może dokonać takiego podziału już w wyroku rozwodowym, ale tylko wtedy, gdy nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Jeżeli między stronami istnieje poważny spór dotyczący nieruchomości, oszczędności czy innych wartościowych składników majątku, podział często odbywa się w odrębnym postępowaniu.
Jeszcze przed rozpoczęciem sprawy dobrze przygotować listę najważniejszych aktywów i zobowiązań. Warto uwzględnić nieruchomości, samochody, oszczędności, udziały, wartościowe przedmioty oraz kredyty.
Szczególnej uwagi wymaga kredyt hipoteczny. Sam rozwód nie powoduje wykreślenia jednego z małżonków z umowy zawartej z bankiem. Nawet po zakończeniu małżeństwa oboje mogą nadal odpowiadać wobec banku zgodnie z warunkami umowy kredytowej.
Warto też policzyć, jak będzie wyglądała sytuacja finansowa po rozwodzie. Jedno gospodarstwo domowe najczęściej zmienia się w dwa. Pojawiają się osobne rachunki, koszty mieszkania, transportu i codziennego utrzymania. Taki budżet dobrze przygotować wcześniej, ponieważ pomaga realnie ocenić swoją sytuację.
Ile kosztuje rozwód?
Opłata od pozwu o rozwód wynosi 600 zł. Jeżeli rozwód zostanie orzeczony na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie, po uprawomocnieniu się wyroku zwracana jest połowa tej opłaty.
Do tego mogą dojść inne koszty, zależnie od przebiegu sprawy. Mogą obejmować między innymi wynagrodzenie pełnomocnika, opinie biegłych lub koszty związane z przeprowadzeniem dowodów. W bardziej skomplikowanych postępowaniach całkowity koszt rozwodu może być więc znacznie wyższy niż sama opłata od pozwu.
Kiedy warto skonsultować się z prawnikiem?
Konsultacja prawna nie musi oznaczać od razu rozpoczęcia sporu. Często warto odbyć ją jeszcze przed złożeniem pozwu. Pozwala ocenić możliwe scenariusze, ustalić znaczenie orzekania o winie, przygotować dokumenty oraz uporządkować kwestie dzieci, alimentów i majątku.
Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy sytuacja między małżonkami jest napięta albo pojawiają się spory finansowe i rodzinne. Dobrze przygotowana strategia pozwala ograniczyć przypadkowe decyzje i lepiej zabezpieczyć swoje interesy.
Kancelaria Balcerowicz prowadzi sprawy z zakresu prawa rodzinnego, w tym dotyczące rozwodów, alimentów oraz opieki nad małoletnimi. Więcej informacji można znaleźć na stronie Kancelarii Balcerowicz.
Rozwód zawsze jest indywidualną sprawą. Inaczej wygląda postępowanie małżeństwa bez dzieci i wspólnego majątku, a inaczej rodziny z kredytem hipotecznym i sporem o opiekę. W każdym przypadku najwięcej daje dobre przygotowanie, uporządkowanie dokumentów i chłodne podejście do decyzji, które później mogą mieć skutki na wiele lat.
Kontakt:
Kancelaria Adwokacka Balcerowicz
Adres: ul. Leopolda Staffa 6, 71-149 Szczecin
Godziny otwarcia: poniedziałek–piątek, godz. 9:00–17:00
Adwokat Robert Balcerowicz
e-mail: adwokat@rbalcerowicz.pl
tel. +48 693 449 240
Adwokat Paulina Balcerowicz
e-mail: kontakt@kancelariabalcerowicz.pl
tel. +48 531 643 576
Dodane przez Mikołaj Czarnecki
Doświadczony dziennikarz portalu Nowiny Zabrzańskie. Specjalizuje się w tematyce lokalnej Zabrza i regionu Górnego Śląska. Pasjonat spraw społecznych, kulturalnych i historycznych miasta.
